ΕΝ ΑΘΗΝΑΙΣ ..ΤΑ ΠΑΛΙΑ ΚΑΙ ΤΑ ΝΕΑ ΠΑΤΗΣΙΑ …

 

Είναι πολλοί Πατησιώτες που εγκατέλειψαν την γειτονιά τους και αναγκάσθηκαν
να νοικιάσουν τα σπίτια τους λόγω της εγκληματικότητας στην περιοχή.

Μια εγκατάλειψη ...
Πολλά ενοικιαστήρια ...
Άλλοι μεγαλύτεροι σε ηλικία παρέμειναν ...εκεί έζησαν εκεί θέλουν να πεθάνουν αν και για το Β΄νεκροταφείο χρειάζονται μέσον.
Είναι στην συνοικία και αυτό ...μπροστά παίζαμε μπάλα κάποτε και πίσω υπήρχε χωμάτινο δρομάκι που σε έβγαζε στο γήπεδο του Απόλλωνα και παρακάτω στου Προμπονά όπου γινόντουσαν οι περισσότερες κοπάνες.
Τα Πατήσια παλιά ήταν μια ωραία συνοικία ..............
Το καφενείο της γειτονιάς ήταν για χρόνια σημείο αναφοράς ζώντων και τεθνεώτων...
Εκεί μάθαινες αν ζούσε ο τάδε ή ο δείνα...άλλωστε υπήρχε απ΄έξω κολλημένο κηδειόχαρτο.
Στους τεθλιμμένους και ο καφετζής που έχασε πελάτη....
Είχε και πάστες και γλυκά ταψιού για ξεκάρφωμα αφού ήταν γνωστό για τον τζόγο του.
Είχε καβάτζα υπόγειο και βιδάνιο φυσικά...
Όταν έφευγε ο πελάτης-παίχτης έπαιρνε στο χαρτί και μια πάστα για να την πάει σπίτι και να ξεγελάσει την γυναίκα του που τον περίμενε τρίζοντας τα δόντια.
Είχαν την αγορά τους ...το βιβλιοχαρτοπωλείο ...το υαλοπωλείο ...το υφασματάδικο... με τεφτέρι παρακαλώ....
Το ζαχαροπλαστείο η "ΧΑΡΑ" σήμα κατατεθέν με το παγωτό του και τα πολίτικα τσουρέκια του Νίκου που συγχωρέθηκε.....
Το θρυλικό Η΄Γυμνάσιο στη Νικοπόλεως ...μετά το ΙΗ΄ στην θρυλική βίλα... τον ΗΦΑΙΣΤΟ την τεχνική σχολή...το κλαμπάκι ΑBC...προς πλατεία Αμερικής μεριά...τους κινηματογράφους "Καμέλια" (θερινός)...."ΑΡΜΟΝΙΑ"... "ΑΝΤΖΕΛΑ"...."ΠΙΓΚΑΛ"...."ΣΕΛΕΚΤ"....και άλλους....
Την ωραία μονοκατοικία στο Τέρμα Πατησίων της Νάντιας Κωνσταντοπούλου και του Τάκη Μωράκη που έκαναν πρόβες  στο πιάνο με ανοιχτό παράθυρο....
Μελαγχόλησα......
Πίσω στα παλιά !

Βόλτα στην Οδό Ανθέων

Στα Άνω Πατήσια, υπάρχει ένας δρόμος συνώνυμος των λουλουδιών, που ακούει στο όνομα "οδός Ανθέων". Εκεί, το γκρίζο της πόλης -είτε είναι χειμώνας, είτε άνοιξη, είτε καλοκαίρι- δίνει τη θέση του, πάντα, στα λουλούδια.

φωτο Ανδρέας Δ https://foursquare.com/

Μυρωδάτα άνθη τοποθετούνται σε κουβάδες με νερό και τα ψυγεία των ανθοπωλείων χαρίζουν χρώμα και μυρωδιές στην περιοχή. Αν ποτέ βρεθούμε ξενύχτηδες στην Ανθέων, θα δούμε ότι από τις 6 η ώρα τα ξημερώματα, οι ανθοπώλες ανοίγουν τις επιχειρήσεις τους φορτώνοντας και ξεφορτώνοντας άνθη.

φωτο Ανδρέας Δ https://foursquare.com/

Το εμπόριο γίνεται σε μορφή χονδρικής, ωστόσο κάθε Σάββατο η αγορά είναι ανοιχτή για το κοινό. Γαρύφαλλα, χρυσάνθεμα, ορχιδέες, τριαντάφυλλα, και ό,τι άλλο τραβά η ψυχή μας μπορούμε να το βρούμε, να το αγοράσουμε και φυσικά... να το δωρίσουμε.
Οι άνθρωποι των λουλουδιών μας μιλάνε για λουλούδια

"Η αγορά φαίνεται να ξεκίνησε το 1962 και λειτουργούν περίπου 50-53 καταστήματα μέσα στη Συνιδιοκτησία. Από τις 6 η ώρα το πρωί μέχρι τις 11 οι πόρτες ανοίγουν, και το Σάββατο είναι ανοιχτά για το κοινό".

Φωτογραφία: Nicholas Cornford

Αφού, πρώτα, ο κύριος Γεώργιος Πονηρός, πρόεδρος της Συνιδιοκτησίας των ανθοπώληδων της αγοράς της οδού Ανθέων, μας ενημέρωσε λίγο για την ιστορία του χώρου, και τις ώρες που τα μαγαζιά ανοίγουν για τον κόσμο, περιπλανηθήκαμε στον χώρο, με όλες τις αισθήσεις μας να απολαμβάνουν τη βόλτα.

Φωτογραφία: Nicholas Cornford

Η αγορά από μέσα

Η δουλειά ξεκινά όταν ακόμη έξω είναι νύχτα και τα μόνα φώτα είναι εκείνα των φορτηγών και των καταστημάτων. Τα λουλούδια τοποθετούνται σε κουβάδες με νερό και είναι έτοιμα να βγουν στο εμπόριο, μετά το ταξίδι τους από τα θερμοκήπια της Ελλάδας ή του εξωτερικού.

φωτο Ανδρέας Δ https://foursquare.com/

Ο κύριος Δημήτρης ασχολείται χρόνια με το εμπόριο και τα τριαντάφυλλα. Δέχτηκε με χαρά να μας πει δύο κουβέντες.

"Πού κυμαίνονται οι τιμές, κύριε Δημήτρη;", ρωτήσαμε. Και αν οι μυρωδιές που τρυπούσαν τα ρουθούνια μας δεν αρκούσαν, πράγμα δύσκολο όταν το άρωμα είναι τόσο μεθυστικό, στο άκουσμα της τιμής, ξέραμε ότι είμαστε στο σωστό μέρος.

Τα 20 λουλούδια των 60 πόντων κυμαίνονται από 5 έως 10 ευρώ. Τα τριαντάφυλλα των 20 με 30 πόντων, που προσφέρονται και για ανθοδέσμες, ξεκινάν από 5 ευρώ το μάτσο (δηλαδή, τα 20 λουλούδια). Υπάρχουν και τα μεγαλύτερα των 70 - 80 πόντων τα οποία είναι ιδανικά για διακοσμήσεις, γάμους και βαφτίσεις"

Φωτογραφία: Nicholas Cornford

Φωτογραφία: Nicholas Cornford

Τα πιο γλυκά τριαντάφυλλα...

Τριαντάφυλλα καταφθάνουν εδώ κατευθείαν από τα θερμοκήπια της Κρήτης, του Μαραθώνα, της Αναβύσσου, του Μεσολογγίου, ή ακόμη από την Ινδία, την Ολλανδία και το Εκουαδόρ, τα οποία μεταφέρονται είτε με επαγγελματικά φορτηγά με ψυγεία, είτε με το αεροπλάνο.

Και αν οι επιλογές σας έχουν αφήσει μπερδεμένους, αν τα λόγια ενός "παλιού" στον χώρο μετρούν λίγο περισσότερο από τα δικά μας, ο κύριος Δημήτρης μας ψυθίρισε στο αυτί: "τα πιο γλυκά τριαντάφυλλα είναι εκείνα του Εκουαδόρ".

φωτο Ανδρέας Δ https://foursquare.com/

Πριν φύγουμε, όταν η κίνηση και η δουλειά έχουν κοπάσει, παρατηρούμε πόσο απαραίτητα είναι ο χαβαλές και το χιούμορ, στους "εργάτες των λουλουδιών". Ένας καφές και κάμποσες παρτίδες τάβλι είναι η ανταμοιβή της εργασίας και του πρωινού ξυπνήματος.

Φωτογραφία: Nicholas Cornford

...και η ώρα της ξεκούρασης

φωτο Ανδρέας Δ https://foursquare.com/

https://foursquare.com/
ΠΗΓΗ http://www.pathfinder.gr/

Εργοστάσιο Columbia: 61 χρόνια Μουσικής Ιστορίας που Αντιμετωπίζονται σαν Τσιμέντο

Κείμενο, Φωτογραφίες: Σοφία Ζαχαριάδη
αναδημοσίευση από: vice.com
Η ελληνική επιχειρηματικότητα -και κατ’επέκταση, πραγματικότητα- βρίθει από παραδείγματα σφετερισμού, φθοράς και δια-φθοράς. Στην περίπτωση της Columbia δε, αυτό καταγράφεται σε όλο της το μεγαλείο από την αρχή της δημιουργίας της, την περίοδο ακμής της έως το κλείσιμο, τη λεηλασία και τελικά την -παράνομη- κατεδάφιση μέρους, των κτηρίων της.
Η Columbia, καταρχήν, είναι ένα κτήριο που αν τυχόν έχεις κάνει τη διαδρομή Πειραιάς-Κηφισιά με το τρένο, επεβίωσες της ασφυξίας σ’αυτό, και κατάφερες να ξεκλέψεις και μια κλεφτή ματιά από το smartphone στον κόσμο, σε έχει αν μη τι άλλο κάνει να αναρωτηθείς τι σόι ιστορία να κουβαλά αυτή η επιγραφή που δεσπόζει από τα λοιπά κτήρια της Λεωφόρου Ηρακλείου.
Η επιγραφή αυτή λοιπόν, παλαιότερα είχε και δύο νότες τριγύρω, σήμα κατατεθέν για τα όσα συνέβαιναν στο εσωτερικό της για παραπάνω από μισό αιώνα και ακόμα περισσότερο για την ιστορία που γράφτηκε όλα αυτά τα χρόνια στους δόλιους τοίχους, που πλέον τους ‘δέρνει “ο αγέρας κι η βροχή, μα ήταν λιμάνι κι αγκαλιά και γλυκιά απαντοχή”.
Γιατί όμως ήταν “γλυκιά απαντοχή”; Γιατί στην Ελλάδα του ’30, που έναν αιώνα μετά την Τουρκοκρατία έζησε σωριδόν εσωτερικούς τριγμούς (δολοφονία Καποδίστρια, Βασιλείς-Αντι-Βασιλείς), παρέα με  εξωτερικούς τριγμούς (Βαλκανικούς Πολέμους, Πρώτο Παγκόσμιο, Μικρασιατική Καταστροφή) δημιουργήθηκε η ανάγκη να χτιστεί ένα εργοστάσιο παραγωγής δίσκων και μουσικής στην καρδιά του Μεσοπολέμου και της, τότε, οικονομικής κρίσης; Με λίγα λόγια, έστεκαν στα καλά τους οι Αγγλοσάξονες ερχόμενοι εδώ να επενδύσουν;

Ο φωνογραφιτζής της γειτονιάς παίζει τα “σουξέ” της εποχής – Αρχείο Ηλία Βολιότη-Καπετανάκη 
Μια χαρά έστεκαν! Καθ’ότι το επιχειρηματικό δαιμόνιο των Άγγλων, σε συνδυασμό ίσως και με την γενικότερη αποικιοκρατική-“προστατευτική” του τάση έναντι του Ελληνικού πολιτισμού, από τα μάρμαρα έως και την εγκαθίδρυση του δυτικού τραγουδιού-γνωστότερου σε μας ως “ξένο”, αντιλήφθηκε από πολύ νωρίς “την εμπορική αξία του πλούτου της Μεσογειακής λεκάνης”. Ενός πλούτου που με την έλευση του φωνόγραφου μπορούσε πλέον όχι μόνο να καταγραφεί αλλά και να λειτουργήσει ως δίαυλος επικοινωνίας ανάμεσα στους Έλληνες της διασποράς, τους εσωτερικούς μετανάστες αλλά και τους Έλληνες της Σμύρνης που συρρέανε κατά δεκάδες χιλιάδες μετά την Καταστροφή της μνήμης το ‘22. Διόλου τυχαία, στην Ελλάδα, οι δίσκοι παρουσιάζανε θεαματικές πωλήσεις. Από τα σπίτια των πλουσίων έως τα λαϊκά καφενεία και τους δρόμους, πάντα υπήρχε ένας φωνόγραφος να παίζει. Αν το μεροκάματο ήταν 150δρχ, ο δίσκος έκανε 180δρχ. Αλλά ακόμα και αν η τσέπη δεν το άντεχε, πάντα φρόντιζαν να περισσεύει κάτι για τον φωνογραφιτζή της γειτονιάς. Εξ ου και το άσμα.
Ενόσω λοιπόν, οι φωνόγραφοι παίζαν, απαλύνοντας μεράκια και καημούς μια χώρας που προσπαθούσε να γίνει κράτος, χτίζονταν τα πρώτα θεμέλια της πλέον επικερδέστερης επιχείρησης στην ιστορία της ανθρωπότητας: το τραγούδι.

Η εξωτερική όψη της Columbia με κυματίζουσες την Ελληνική και Αγγλική σημαία – Αρχείο Ηλία Βολιότη-Καπετανάκη 
Η βρετανική Columbia στοχεύοντας δυναμικά στην αγορά των Βαλκανίων και της Μέσης Ανατολής αποφασίζει να οργανώσει εργοστάσιο παραγωγής και εμπορίας “γραμμοφώνων, ραδιοφώνων, φωνογραφικών δίσκων, διαφραγμάτων, μεγαφώνων και παντός είδους φωνοληπτικών, ηχητικών οργάνων ως και άλλων συναφών προϊόντων”.
Στις 20 Δεκεμβρίου του 1930, το πρώτο και μοναδικό εργοστάσιο δίσκων έως το 1974, είναι γεγονός. Γεγονός επίσης -και παγκόσμια πρωτοτυπία- είναι ότι η Columbia είχε δύο εγχώριους αντιπροσώπους: τους αδελφούς Λαμπρόπουλους για την Columbia-His Master’s Voice και τον Μίνωα Μάτσα για την Odeon-Parlophone. Παρόλο που εκείνη την περίοδο η βρετανική Columbia είχε ενσωματώσει τις δύο αυτές ετικέτες σε μια, στην Ελλάδα προτίμησαν δύο αντιπρόσωποι να μοιράζονται μια αγορά, στο πλαίσιο μιας ‘’συναινετικής’’ ανταγωνιστικότητας που κατά καιρούς έκανε την συναίνεση κομπολόι.

Αναμνηστική φωτογραφία του προσωπικού του εργοστασίου. Διακρίνονται από δεξιά, με γραβάτα, ο Ευάγγελος Αρεταίος και ο Άγγλος υπεύθυνος Ρόμπερτ Μακένζυ. – Αρχείο Ηλία Βολιότη-Καπετανάκη
Με μετοχικό κεφάλαιο 1.486.000δρχ. και αρχικά 40 εργάτες, που πολύ γρήγορα φτάσανε τους 100, το εργοστάσιο μπαίνει στην παραγωγή. Ελλείψει αιθουσών φωνοληψίας, τα πρώτα χρόνια οι φωνοληψίες γίνονται σε ειδικά διαμορφωμένους χώρους, συνήθως ξενοδοχείων. Έπειτα, το 1935, ο τεχνικός διευθυντής της εταιρίας Ευάγγελος Αρεταίος, μεταβαίνει στο Λονδίνο, εκπαιδεύεται και επιστρέφει στην Ελλάδα για να δημιουργήσει και να λειτουργήσει το πρώτο studio στην ιστορία αυτού του τόπου. Το 1963 το στούντιο αυτό μετονομάστηκε σε studio III, λόγω εκσυγχρονισμού του εργοστασίου και κατασκευής άλλων δύο στούντιο, και το 2006 γκρεμίστηκαν όλα μαζί, καθώς το “Συμβούλιο Νεοτέρων Μνημείων” τα ανακήρυξε μη διατηρητέα λόγω έλλειψηςαρχιτεκτονικού ενδιαφέροντος. Αλλά ας μην προτρέχουμε…

Αρχές δεκαετίας ’70, σε ώρα ανάπαυλας, έξω από το κτίριο των στούντιο I και ΙΙ. O ηχολήπτης Νίκος Κανελλόπουλος(δεξιά) με τον παραγωγό Αχιλλέα Θεοφίλου. -Αρχείο οικογένειας Ν.Κανελλόπουλου. 
Τα πρώτα χρόνια, οι φωνοληψίες κόστιζαν πολλά χρήματα στις εταιρίες. Οπότε, γινόταν πολύ προσεκτική “περισυλλογή” των καλλιτεχνών που θα έμπαιναν στο στούντιο να γράψουν. Αυτό σημαίνει ότι εκείνη την εποχή η παραγωγή -πάντα ελλείψει χρημάτων!-λειτουργούσε αντίστροφα: από τα κάτω προς τα πάνω. Δηλ. πρώτα το τραγούδι γινόταν αγαπητό από τον κόσμο και μετά ηχογραφούνταν. Έπειτα, με την εξέλιξη της τεχνολογίας,  το κόστος έπεσε και η παραγωγή γύρισε ανάποδα.
Τα βασικά θεμέλια της επιχειρηματικότητας τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό ήταν, είναι και θα είναι το κέρδος. Δεκτόν. Το κέρδος όμως δεν χρειάζεται να είναι a priori εις βάρος μας, αλλά και προς χάριν μας. Κοινώς υπάρχει κι άλλος δρόμος προς την πολυπόθητη ανάπτυξη και ένας από αυτούς είναι η διατήρηση της κουλτούρας. Προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, δεν εννοούμε αυτή την κουλτούρα, ούτε αυτή που γεννήθηκε στους κόλπους της Columbia.
Θα έχετε ακούσει όλοι φαντάζομαι λίγο πολύ, ότι η στιχουργός Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου σε πολλά τραγούδια που έγραψε δεν είχε την αντίστοιχη ευτυχία να δει το όνομα της σ’αυτά, καθώς τα παραχωρούσε στις εταιρείες ή στους εκάστοτε καλλιτέχνες για ψίχουλα, ώστε να ικανοποιήσει, όπως λένε, το πάθος της για τα χαρτιά.  Η αλήθεια όμως είναι ότι και άλλοι καλλιτέχνες που δεν χαρτοπαίζανε απαραίτητα είχανε λίγο πολύ την ίδια αντιμετώπιση. Συνεπώς, οι εγχώριοι αντιπρόσωποι όχι μόνο κερδίζανε χρήματα από τις πωλήσεις, αλλά φροντίζανε να παίρνουν και από τα δικαιώματα! Ήταν πάγια τακτική της εταιρίας στους νιόφερτους ή στους λιγότερο δικτυωμένους να θέτουν όρους τύπου: “8 δικά σου, τα 2 στην εταιρία” ή  να τα δίνουν σε πιο γνωστούς καλλιτέχνες ώστε να πουλήσουν περισσότερο. Πολλά και ποικίλα τα παραδείγματα, τα οποία αν θες να ψάξεις υπάρχουν σε αυτό το βιβλίο.  Έτσι, τελείως μαγ(ειρ)ικά ,ο Μίνωας Μάτσας έχει βρεθεί να είναι στιχουργός 250 τραγουδιών -που με τα χρόνια όλο και αυξάνονται- ένα εκ των οποίων και το γνωστότατο “Μινόρε της Αυγής”. Το οποίο τραγουδάνε οι Χατζηχρήστος, Βαμβακάρης, Σταμούλης, αλλά επουδενί γράψανε! Όχι, ήταν παραγγελιά του καλλιτεχνικού διευθυντή της εταιρίας, Σπύρου Περιστέρη. Μην επιμένεις!
Και ίσως, αναρωτηθείς τι σχέση έχουν όλα αυτά με την κατάσταση της Columbia σήμερα;

Μέσα δεκαετίας 70. Πρόβα στο στούντιο. Ο Μίκης Θεοδωράκης, που επιστρέφοντας από το εξωτερικό στη μεταπολίτευση συνεργάζεται με τη Minos. Πλαισιωμένος (αριστερά) από τον παραγωγό Αχιλλέα Θεοφίλου και (δεξιά) τους Μάκη Μάτσα και Νίκο Κανελλόπουλο. – Αρχείο οικογένειας Ν.Κανελλόπουλου
Στην Columbia, δημιουργήθηκαν δυο ισχυρότατες κουλτούρες τις οποίες έχουμε πάρει προίκα έως και τις μέρες μας. H μια είναι αυτή της μουσικής λαϊκής παράδοσης, που παρά την προσπάθεια του εξευρωπαϊσμού και των «χρηστών ηθών» που κατά καιρούς την λογοκρίνανε επεβίωσε, επιβιώνει και θα επιβιώνει στον αιώνα τον άπαντα και η άλλη είναι η κουλτούρα της παραχάραξης. Την κουλτούρα δηλαδή που θέλει μια εταιρία να έχει υλικά κέρδη, όπως κεφάλαιο,  χρήμα κλπ και το εντυπωσιακότερο όλων: ιδιοκτησία και μάλιστα πνευματική!
Η Columbia γεννήθηκε στην καρδιά του Μεσοπολέμου. Έζησε μια μακρά περίοδο λογοκρισίας, επεβίωσε στο Β’ Παγκόσμιο πόλεμο, την Κατοχή. Στον εμφύλιο μάσαγε “Πασατέμπο” και έπαιζε “Κομπολογάκι”, ενώ στη Χούντα 460 άνθρωποι δουλεύανε τις πρέσες στους ρυθμούς του “Μεγάλου μας Τσίρκου”, ακολουθώντας μια μοναχική πορεία συνεχών επιτυχιών και εκσυγχρονισμού όταν η υπόλοιπη Ελλάδα είχε μείνει στάσιμη, (παρ)ακολουθώντας της κοινωνικοπολιτικές εξελίξεις. Ήταν όμως το 1991 -πριν ακόμα που έφερε το οριστικό της τέλος. Και το 2006, την συντριβή της.
Θα λέγαμε ότι η Columbia ξεκίνησε και τελείωσε από μια ανάγκη. Διαγράφοντας έναν τέλειο κύκλο, όπως αρμόζει σε κάθε βιβλίο Ιστορίας, αυτόν της ακμής και της παρακμής. Η αρχική ανάγκη των Αγγλοσαξόνων ήταν το κέρδος και η τελική ανάγκη τους να ρεφάρουν από την παγκόσμια πτώση των πωλήσεων, αλλά και την έλευση των cd. Ένας πιθανός εκσυγχρονισμός του εργοστασίου της Columbia, ώστε να καλοδεχτεί την ψηφιακή τεχνολογία, χρειαζόταν τεράστιες επενδύσεις που οι Άγγλοι δεν επιθυμούσαν και δεν μπορούσαν να κάνουν..
Έτσι, το 1983 σταματούν οριστικά οι ηχογραφήσεις και στις 30 Δεκεμβρίου του 1991 το εργοστάσιο κλείνει μια για πάντα τις πύλες του. Από τότε έως και το 2006 που αγοράζεται το οικόπεδο από τον Σαμουήλ(Μάκη)Μάτσα, υιό του Μίνωα Μάτσα της Odeon, όλες οι εγκαταστάσεις του εργοστασίου, ο εξοπλισμός του έως και το αρχείο του δέχονται τόσες υλικές καταστροφές και τέτοιο πλιάτσικο που μόνο οι φωτογραφίες μπορούν να το περιγράψουν!

Το studio III όπως φωτογραφήθηκε από τον Ηλία Βολιότη-Καπετανάκη 
Και ενώ η Columbia στον Β’ παγκόσμιο που οι Γερμανοί την είχαν επιτάξει, είχε κάποιες υλικές καταστροφές και μια μικρή παράγωγη, προπαγανδιστικού κυρίως υλικού, ήταν σε περίοδο Ειρήνης και οικονομικής ανάπτυξης που καταστράφηκε ολοσχαιρώς.
Είναι ενδιαφέρον λοιπόν, να αναρωτηθούμε γιατί η Columbia με την ιστορία κυρίως που καταγράφηκε στο εσωτερικό της δεν διασώθηκε; Όταν πχ. Στην Γαλλία η εταιρία Pathe έχει δημιουργήσει ολάκερο μουσικό χωριό ή στην ρατσιστική Αμερική, όπως συνηθίζουμε να λέμε, το κράτος ζήτησε από τους ιδιώτες να ξαναχτίσουν, εν είδει προστίμου, την Αφροαμερικάνικη δισκογραφική Stax Records -που είχαν προηγουμένως γκρεμίσει με συνοπτικές διαδικασίες.

Ηχογραφώντας τον “Μεγάλο Ερωτικό”(Σεπτέμβριος-Νοέμβριος 1972). Μάνος Χατζιδάκις, Φλέρυ Νταντωνάκη και Ανδρέας Ροδουσάκης. -Από περιοδικό εποχής. 
Αντ’ αυτού, εμείς την αντιμετωπίσαμε ως βάρος. Την κρίναμε βάση του αρχιτεκτονικού της σχεδιασμού και δικαιολογήσαμε το γκρέμισμα των στούντιο ως μια ανάγκη να διασωθούν τα κεφάλια των διερχομένων από τα, πράγματι, άναρχα ντουβάρια των στούντιο που είχαν την τάση όχι μόνο να ξεκολλούν αλλά και να εξφενδονίζονται 50 μέτρα μακριά, ντουγρού στο κεφάλι του ανυποψίαστου πολίτη. 14.000 στρέμματα φιλέτο έναντι  61 χρόνων ιστορίας για την ανέγερση εμπορικού κέντρου!
Έτσι, το Σάββατο 13 Μαΐου του 2006 ξεκινούν το γκρέμισμα. Την Κυριακή σταματούν για ν’ ακουστεί αυτό και την Δευτέρα με την αυγούλα κατεδαφίζουν ολοσχαιρώς τα στούντιο που περάσανε όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες του Ελληνικού Πενταγράμμου: Βαμβακάρης, Τσιτσάνης, Χιώτης, Ζαμπέτας, Θεοδωράκης, Χατζιδάκις, Ξαρχάκος, Μούτσης, Μπέλλου, Μοσχολιού και η λίστα δεν έχει τέλος…
Παρά τις απέλπιδες προσπάθειες της «Πρωτοβουλίας για την διάσωση και αξιοποίηση της Columbia», κάποιων κατοίκων και λίγων καλλιτεχνών η Ελληνική επιχειρηματικότητα έδωσε το πράσινο φως στον Σαμουήλ(Μάκη)Μάτσα να μπετώσει την ιστορία και να μας παραχωρήσει ένα κτήριο της Columbia μαζί με το πρόπυλο για μουσείο. Τι θα βάλει στο μουσείο παραμένει άγνωστο. Το σίγουρο είναι ότι, αν η αρχιτεκτονική μας ευαισθησία το απαιτεί, το πρόπυλο του εργοστασίου θα μεταφερθεί  κάπου μέσα στα 14.000 στρέμματα γης, ώστε να μη φαίνεται παράταιρο και σου ταράζει τις θύμησες, όταν θα περνάς με το τρενάκι σου κάπου στην διαδρομή Πειραιά-Κηφισιά.
Μιλώντας για θύμησες, ο Τζέφρυ Ευγενίδης στο βιβλίο του Middlesex, μας σερβίρει το εξής ωραίο: «Ζώντας ένας άνθρωπος πορεύεται, όχι προς το μέλλον αλλά προς το παρελθόν».
Ίσως λοιπόν, θα ‘πρεπε ν’ αναρωτηθούμε, γιατί τελευταία ό,τι γνωρίζαμε από το παρελθόν στην Ελλάδα όλο και περισσότερο τείνει να χάνει την υλική του υπόσταση, δίνοντας τη θέση του σ’ ένα ευκαιριακό παρόν μ’ ένα μέλλον δίχως μνήμη.

Eργοστάσιο Θερμίδας

Το εργοστάσιο της Θερμίδας βρίσκεται στην άκρη του δήμου Αθηναίων,στην περιοχή της Ριζούπολης.Αν και κοντά εκεί που μένω λίγα πράγματα έχω μάθει για την ιστορία του εργοστασίου.



Πριν το ΙΙ παγκόσμιο πόλεμο υπήρξε εργοστάσιο παραγωγής όπλων και κατα την διάρκεια της κατοχής πέρασε σε Γερμανικά χέρια και συνέχισαν την παραγωγή.Μετά το τέλος του πολέμου το εργοστάσιο άρχισε να παράγει θερμαντικά σώματα(εξού και το Θερμίδα υποθέτω...)μεχρι που τα οικονομικά προβλήματα το λύγισαν και καπου στην δεκαετία του 60 ή 70 σταμάτησε οριστικά η λειτουργία του.Απο τότε μέχρι τώρα επικρατεί η κατάσταση αυτη....






Παρατημένες καρέκλες...(;!)



Αδεια δωμάτια και σπασμένοι τοίχοι...



Γενικότερα μια ερημιά....φώς και σκοτάδι....



Το μέλλον αυτού του οικοδομικού τετραγώνου δεν είναι γνωστό....το μόνο που μένει είναι οι υποσχέσεις των πολιτικών και η αξιολύπητη θέα και μυρωδία που έχει μείνει ίδια όλα αυτά τα χρόνια.

 William Tell

Η «μαγιά» που κρατάει την Ελλάδα

Ζούμε σε εποχές δύσκολες και ειδικά εδώ στην χώρα μας τα τελευταία χρόνια, έχουμε υποστεί αρκετά δεινά και αρκετές θλίψεις.
Τα δεινά, πάντοτε έχουνε μια αιτία. Και η αιτία αυτή δεν είναι άλλη από την απομάκρυνσή μας από τον Θεό και τις ρίζες μας. Ξεφύγαμε σαν κοινωνία και μας απορρόφησε το μοντέλο του σύγχρονου δυτικού τρόπου ζωής. Χωρίς χαλινάρια και χωρίς καμία διάκριση προχωρούσαμε και νομίζαμε ότι είμαστε στον σωστό δρόμο – στον δρόμο της προόδου όπως μας έλεγαν. Μα το ψέμα έχει κοντά ποδάρια και κάποια μέρα έρχεται το τέλος του.
Η χώρα μας έχει περάσει πολλές φορές και στο παρελθόν αντίστοιχες δύσκολες στιγμές. Και πάντα στις δύσκολες στιγμές οι Έλληνες κατέφευγαν στον Θεό, για να δώσει Εκείνος την λύση στα προβλήματα τους – στην μόνη πραγματική ελπίδα. Όπως έλεγε και ο Άγιος Νικόλαος Αχρίδας: «Στήριξε την ελπίδα σου μόνο στον Χριστό. Και ο Χριστός βλέποντας την πίστη σου θα σου χαρίσει γρήγορα την χαρά. Θα σου δώσει τέτοια χαρά, που καμιά δύναμη, ούτε ανθρώπινη, ούτε δαιμονική, δεν θα μπορέσει να στην αφαιρέσει».
Ωστόσο, όλα αυτά τα χρόνια υπήρχαν και κάποιοι άνθρωποι που δεν επηρεάστηκαν από όλο αυτό το μοντέλο του σύγχρονου τρόπου ζωής και στήριζαν την ελπίδα τους στον Θεό (όπως έλεγε και ο Άγιος Νικόλαος Αχρίδας), και προσευχόντουσαν και για εμάς τους υπόλοιπους αμαρτωλούς. Είναι όλοι αυτοί που κρατάνε ακόμα τις αξίες και τα ιδανικά της θρησκείας μας και της ρωμιοσύνης. Είναι αυτοί που όπως έλεγε και ο Άγιος Παϊσιος κρατάνε την Εκκλησία και την Ελλάδα. Χαρακτηριστικά έλεγε ο Άγιος Παϊσιος: «Υπάρχει η μαγιά κι αυτή η μαγιά κρατάει την Εκκλησία και την Ελλάδα. Γι’ αυτή τη μαγιά ο Κύριος θα κάμει ότι θα κάμει».
Γι’ αυτή την «μαγιά», είχε πει κάποτε και ο Ιωάννης Μακρυγιάννης σε κάποιον λόγο του: «Ότι αρχή και τέλος, παλαιόθεν και ως τώρα, όλα τα θερία πολεμούν να μας φάνε και δεν μπορούνε τρώνε από ᾿μάς και μένει και μαγιά. Και οι ολίγοι αποφασίζουν να πεθάνουν κι᾿ όταν κάνουν αυτείνη την απόφασιν, λίγες φορές χάνουν και πολλές κερδαίνουν».
Αυτή λοιπόν η «μαγιά», είναι αυτή η οποία θα σώσει την Ελλάδα και πάλι. Πιστεύουμε λοιπόν ότι αυτή η «μαγιά», υπάρχει και σήμερα και αυτό που πρέπει να γίνει, είναι να μεγαλώσει (αυτή η «μαγιά») με την μετάνοιά μας, για να έρθει το έλεος του Κυρίου γρηγορότερα  και να τελειώσουν τα βάσανα και οι δυσκολίες του λαού μας. Αμήν!
Σ.Κ.

Ένα όραμα του γέροντα Εφραίμ Φιλοθεΐτη

Διήγηση π. Στεφάνου Αναγνωστόπουλου
Κάποτε ο γέροντάς μου, ο πατήρ Εφραίμ, είδε το εξής φοβερόν όραμα. Βρέθηκα, μας διηγείται, όπως μας το διηγείται, -μας το έχει διηγηθεί πέντε δέκα φορές μέχρι τώρα,- σε ένα απέραντο τόπο, όπου υπήρχαν χιλιάδες χιλιάδων άνθρωποι, πάσης ηλικίας και φύλου.
Και μπροστά σ’ αυτό το πλήθος, στεκόμουν και γώ. Απέναντι από μένα βρισκόταν ένας γίγαντας, ένας δαιμόνιος άνθρωπος, ένας φοβερός κατήγορος, έτοιμος να κατηγορήσει, και να τους καταδικάσει όλους, με επιχειρήματα σατανικά. Επιχειρήματα που του έδιδε αυτό το πλήθος. Το αξιοπερίεργον λοιπόν ήτο, ότι όλο αυτό το πλήθος, ήταν βουβό, είχαν μεν όλοι στόματα, όπως και μάτια και τα λοιπά και πρόσωπο, αλλά το στόμα τους ήταν κλειστό. Ήταν όλοι τους μουγγοί.
Διότι όλοι τους ήσαν αναπολόγητοι σ’ αυτή την κρίση που γινόταν, σ’ αυτό το δικαστήριο. Και τώρα τι θα γίνει; Τι πρέπει να κάνω εγώ; Και αμέσως του λέγω θαρρετά. Ο γέροντας, λέει θαρρετά, στον δαιμόνιο αυτόν άνθρωπο. Δεν μπορείς να τους καταδικάζεις όλους αυτούς τους ανθρώπους εσύ, επειδή συ έτσι το θέλεις!
Εκεί τότε εκείνο το φοβερό δαιμόνιο, άρχισε να κατηγορεί τον καθέναν χωριστά, για τα αμαρτήματά του. Και πρώτον, διότι δεν είχε κανείς μετάνοια. Το επαναλαμβάνω σε όλους. Δεν είχε κανείς μετάνοια!
Δεύτερον, τρίτον, τέταρτον, πέμπτο, έκτο, έβδομο, όγδοο, ένατο, δέκατο, θα απαριθμήσω μερικά απ’ αυτά. Ο ένας ήταν κλέπτης. Ο άλλος, μέρα νύχτα έλεγε ψέματα. Ο άλλος ήταν υπερήφανος. Και για να μη λέω ο άλλος, ο άλλος, λέω, εγωιστής, κενόδοξος, πόρνος, μοιχός, παιδεραστής, ομοφυλόφιλος, φονιάς, πατροκτόνος, μητροκτόνος, εκτρώσεις, αρσενοκοιτία, μέθυσοι χαρτοπαίκτες, λίδοροι, μαλακοί, δειλοί, φιλάργυροι, οργίλοι, θυμώδεις, κατακριτές, κουτσομπόληδες, αργολόγοι, αιμομίχτες, φθονεροί, ζηλιάρηδες, άδικοι, άρπαγες, δόλιοι, πονηροί, χωρίς προσευχή, χωρίς εκκλησιασμό, χωρίς εξομολόγηση και μετάνοια, χωρίς Θεία Κοινωνία, ανελεήμονες, άσπλαχνοι, άστοργοι, ασεβείς προς τους γονείς και μεγαλυτέρους, κακούργοι, αναρχικοί, ανήθικοι, αργόσχολοι, σκληροτράχηλοι, αγνώμονες, αχάριστοι, θέλετε να πω και άλλα; Και γώ, λέει ο γέροντας, τους υπερασπιζόμουν όλους αυτούς.
Να τι κάνει το κομποσχοινάκι σας! Να τι κάνει η προσευχή. Να τι κάνει η αγιασμένη ζωή, να τι κάνει η παρρησία προς το Θεό! Υπερασπίζεσαι τον άνθρωπο που είναι αμετανόητος. Και τους δίδεις φώς! Και θείον φόβον! Για να έρθουν στη μετάνοια!
Και όμως αυτός τους καταδίκαζε, με βάση την Αγία Γραφή διότι όλες αυτές οι αμαρτίες που ανέφερα, είναι όντως γραμμένες, σε ολόκληρη την Παλαιά και την Καινή Διαθήκη και στο Ευαγγέλιο.
Και συνεχίζει ο γέροντας: Κι όμως εγώ τους υπερασπιζόμουν όλους αυτούς, επικαλούμενος την ευσπλαχνία του Θεού, την άκρα μακροθυμία Του και το έλεός Του. Όχι, φώναζε αυτός, θα καταδικαστούν όλοι τους, στους αιώνας των αιώνων, διότι δεν είχαν μετάνοια ειλικρινή, θείον φόβον, αγάπη, θεία μυστήρια, προσευχή, ελεημοσύνη, και δε συγχωρούσε ο ένας τον άλλον.
Και ξέρετε, άμα θυμώσουμε λιγάκι, κατεβάζουμε μια μούρη μέχρι κει κάτω, έτσι, μέχρι κει κάτω πάει η μούρη μας. Ιδίως μεταξύ των συζύγων. Μη παρεξηγείται κανένας. Και μεταξύ φίλων, και μεταξύ συνεργατών, και μεταξύ γειτόνων, και μεταξύ παπάδων, και μεταξύ δεσποτάδων, και μεταξύ μοναχών, και μεταξύ όλων ημών.
Έβλεπα αυτούς τους ανθρώπους μουγκούς και βουβούς, και τους λυπόμουνα κατάβαθα. Δεμένες οι γλώσσες τους. Κλειστά τα στόματά τους. Και όμως εγώ δεν σταματούσα να αντιμάχομαι. Προσέξτε τώρα με τι αντιμάχομαι. Με νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, μετάνοιες, κομποσχοίνι, ελεημοσύνη, εγκράτεια, δάκρυα παρακλητικά προς τον φιλάνθρωπον Κύριον, και Σωτήρα ημών Ιησούν Χριστόν και την Παναγία Μητέρα Του.
Κι ενώ συνεχώς μαχόμουν μαζί του, λέγοντας αυτός τα δικά του, και ’γω αντιλέγοντας, υπερασπιζόμενος όλους αυτούς, ακριβώς τότε, από τις πολλές φορές, που έλεγε κείνος και έλεγα κι εγώ, ήλθα εις εαυτόν.
Και ερχόμενος εις εαυτόν, είπα. «Και τώρα τι γίνεται; Παναγία μου!", φώναξα μέσα στο κελί μου. "Χριστέ μου! σε τι μέρες ζούμε; Χάνονται εκατομμύρια και δισεκατομμύρια ψυχές. Χριστέ μου, πού πάμε; Πού πάμε; Πού πάμε;"
"Η ώρα του θανάτου έρχεται, οι άνθρωποι και μείς μαζί τους περπατάμε αδιάφοροι. Μας κατέλαβε όλους μια απέραντη πνευματική νάρκη και ραθυμία. Ούτε πίστις, ούτε Θεός, ούτε αγάπη, ούτε έλεος προς τον πλησίον, ούτε συμμετοχή στα άγια μυστήρια, ούτε προσευχή, ούτε μετάνοια, ούτε δάκρυα. Πώς θα σώσουμε την ψυχή μας, Χριστέ μου; Πώς;"

Το εργοστάσιο της Ελληνικής Εριουργίας στα Πατήσια

Νίκος Στάμος, αρχιτέκτων E.M.Π.

Το εργοστάσιο που στέγαζε την Ελληνική Εριουργία κτίστηκε το 1914. Το οικόπεδο βρίσκεται στην περιοχή Αλυσίδα, στο τέλος της Πατησίων. Η επιλογή της συγκεκριμένης θέσης οφείλεται στο ομαλό έδαφος, γεμάτο αμπέλια και κήπους, στο άφθονο νερό από το ρέμα του Ποδονίφτη και στην καταλληλότητα για κάθε είδους εγκατάσταση. Επιπλέον ήταν κοντά η σιδηροδρομική γραμμή Αθηνών-Κηφισιάς. Μέχρι το 1920 υπήρχαν τρία εργοστάσια εριουργίας, σε απόσταση 500μ. το ένα από το άλλο.

Το εργοστάσιο ξεκίνησε με το κτήριο της κλιμακωτής όψης που παραπέμπει σε μνημειακή αρχιτεκτονική. Αποτελούνταν από έξι πτέρυγες, που εξυπηρετούσαν όλες τις λειτουργίες. Περιλάμβαναν το μηχανοστάσιο, αίθουσα μηχανών για το πρώτο και το τελευταίο ξάσιμο, αίθουσα με κλωστικά μηχανήματα για το πρώτο κλώσιμο, διπλοστρεπτικές μηχανές «τέλειου κλωσίματος», τμήμα παρασκευής στημόνων, φινιστηρίο και αίθουσες γυναικείων και ανδρικών υφασμάτων. Με λίγα λόγια εκεί γινόταν η διαδικασία της κλώσης και της ύφανσης.

Αργότερα κτίστηκαν καινούργιες εγκαταστάσεις ακριβώς δίπλα από το αρχικό εργοστάσιο με παράλληλες πτέρυγες με οδοντωτή οροφή και ανοίγματα προς τον βορρά. Το νέο κτήριο είχε εμβαδόν 1800 τ.μ. και το δομικό του σύστημα αποτελούνταν από μεταλλικές κολώνες τύπου «Τ», ενώ η οροφή του ήταν κατασκευασμένη από στρατζαριστή λαμαρίνα. Οι τοίχοι πλήρωσης ήταν από πέτρα, ενώ οι πλευρικές κολώνες ήταν μπετονένιες. Ήταν ενιαίοςχώρος και χρησιμοποιούνταν ως αποθήκη και ως επέκταση του κλωστηρίου και του υφαντηρίου. Το κτήριο κάηκε μετά από σφοδρή πυρκαγιά που ξέσπασε το 1950.

To 1919 ο Ν. Κυρκίνης, κύριος μέτοχος της εταιρίας, εγκατέστησε στη Ν. Ιωνία το πλυντήριο και το βαφείο της Εριουργίας δίπλα στο ρέμα του Περισσού. Το 1921 κτίστηκε στο κεντρικότερο σημείο του οικοπέδου το νέο υφαντήριο. Πρόκειται για ένα διώροφο κτήριο με μεγάλο βάθος που αύξησε πολύ τον χώρο παραγωγής ενώ παρείχε περισσότερη ευελιξία. Μετά ακολούθησε η κατασκευή του νέου μηχανοστασίου. Το κτήριο κτίστηκε σε άμεση σχέση με το αρχικό εργοστάσιο και αποτελούνταν από τρεις πτέρυγες. Το μηχανοστάσιο αποτελούσε την κοινή πηγή ενέργειας των μηχανημάτων της κλώσης και της ύφανσης. Οι καινούργιες επεκτάσεις του εργοστασίου ήταν στα πλαίσια της ανάπτυξης της εταιρίας και της μετατροπής της σε ανώνυμη εταιρία. Ακολούθησαν τα κτήρια επί της οδού του Αγ. Αντωνίου που κτίστηκαν μετά την αλλαγή της ιδιοκτησίας της εταιρίας και της εποπτείας από την Εθνική Τράπεζα. Πρόκειται για προεκτάσεις της αποθήκης και των κλωστηρίων. Οι εγκαταστάσεις του εργοστασίου καταλάμβαναν 28.000 τ.μ, ενώ παρήγαγε παντός είδους μάλλινα είδη, υφάσματα ανδρικά και γυναικεία, κουβέρτες κοινές και πολυτελείας, στρατιωτικά είδη κ.τ.λ.

Ημερομηνίες σταθμοί

Αν επιχειρήσουμε να κάνουμε μια ιστορική αναδρομή θα ξεκινήσουμε με τα επιχειρηματικά σχέδια των αδελφών Κιρκίνη και τη στέγαση της πρώτης εταιρίας τους στην περιοχή «Αλυσίδα» των Πατησίων το 1910. Ακολούθησε η αγορά οικοπέδου στην περιοχή αλλά και η θεμελίωση του πρώτου τους εργοστασίου. Το 1919, ο Νικόλαος Κυρκίνης αγοράζει έκταση στους Ποδαράδες και δυο χρόνια αργότερα παράλληλα με την κατασκευή του νέου υφαντηρίου στο οικόπεδο της εριουργίας ιδρύει την «Ελληνική Μεταξουργία ». Το 1925 ακολουθεί η κατασκευή του εργοστασίου της Ταπητουργίας και ένα χρόνο αργότερα η «Βαμβακουργία».

Στις 24 Νοεμβρίου του 1926 οι τρεις ανεξάρτητες επιχειρήσεις , «Ελληνική Μεταξουργία Α.Ε.», «Ηλεκτροβιομηχανική Α.Ε.» συγχωνεύονται με την επωνυμία «Ελληνική Εριουργία Α.Ε.» δημιουργώντας έναν επιχειρηματικό κολοσσό. Το 1927 η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος ελέγχει τη διαχείριση και γίνεται κύριος μέτοχος της εταιρίας λόγω οικονομικών ατασθαλιών εκ μέρους της διοίκησης. Το 1935 η εταιρία και το εργοστάσιο πέρασαν στην ιδιοκτησία του Αθανάσιου Μποδοσάκη εγκαινιάζοντας μια νέα περίοδο άνθησης του εργοστάσιου με την αναβάθμιση της παραγωγής. Κατά τη διάρκεια της Κατοχής το εργοστάσιο ανέλαβε γερμανική διοίκηση που λογοδοτούσε στις γερμανικές ένοπλες δυνάμεις.

Με την απελευθέρωση η διοίκηση ξαναπέρασε σε ελληνικά χέρια, όμως το 1945 η εταιρία κατηγορείται ως συνεργάτης του εχθρού και η Εθνική Τράπεζα αρνείται να της χορηγήσει δάνειο. Παρ’όλα αυτά η παραγωγή παρουσιάζει άνοδο προς το τέλος της δεκαετίας του 1940, η οποία ανακόπηκε από την τεράστια πυρκαγιά του 1950 στο κλωστήριο της Εριουργίας. Επίσης το ίδιο έτος διεξήχθη μεγάλη εργατική απεργία διάρκειας ενός και μισού μήνα. To 1953 η Εριουργία διέκοψε τη λειτουργία της για έναν χρόνο περίπου, ενώ το 1956 το εργοστάσιο της Μεταξουργίας σταμaτάει οριστικά τη λειτουργία του. Δύο χρόνια αργότερα αποφασίζεται η εκποίηση όλης της ακίνητης περιουσίας και των μηχανημάτων πλην του εργοστασίου των Πατησίων και του Φινιστηρίου στη Ν. Ιωνία. Η Εριουργία αναστέλλει τη λειτουργία της για δύο χρόνια (1959-1961), ενώ το 1960 η Βαμβακουργία πουλιέται στην «ΑΕ Κλωστήρια Αττικής». Το εργοστάσιο της Εριουργίας επαναλειτουργεί μέχρι το 1979 όπου με διακοπή δύο χρόνων συνεχίζει να υφίσταται από το 1981 μέχρι το 1986, όταν διακόπτεται οριστικά η λειτουργία της. Στο μεσοδιάστημα και συγκεκριμένα το 1983 η Εριουργία παρασυρόμενη από την Πυρκάλ -εταιρία συμφερόντων του Α. Μποδοσάκη- στην οποία ανήκει το σύνολο των μετοχών της, κρατικοποιείται.

Το 1999 το επίμηκες κτήριο του υφαντηρίου, η υψικάμινος καθώς και η πρόσοψη του πρώτου εργοστασίου της Εριουργίας κηρύσσονται διατηρητέα μνημεία και αγοράζεται η μισή έκταση του οικοπέδου από τον Οργανισμό Σχολικών Κτηρίων για την κατασκευή σχολείου που θα στεγάσει το 68ο Γυμνάσιο Αθηνών. Η υπόλοιπη έκταση ανήκει στην Πυρκάλ και ενοικιάζεται ως βιομηχανικός χώρος.

Τελικά ο Ο.Σ.Κ δεν προχώρησε στην ανέγερση σχολείου για αδιευκρίνιστους λόγους και κατασκευάζει στον υπαίθριο χώρο μπροστά από το εργοστάσιο, πάρκο και γήπεδο μπάσκετ ενώ νοικιάζει την υπόλοιπη έκταση σε ιδιωτικό παρκινγκ. Το 2010 πληθαίνουν οι φωνές για την αξιοποίηση του εργοστασίου της Εριουργίας και τη δημιουργία σχολείου και χώρου πρασίνου.

Συμπεράσματα – Σημερινή κατάσταση

Το εργοστάσιο της Εριουργίας των Πατησίων αποτέλεσε σημαντικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας καθώς προμήθευε τον ελληνικό στρατό με παντός είδους μάλλινα προϊόντα από κουβέρτες μέχρι ρουχισμό. Από πολεοδομικής και χωροταξικής άποψης η ιδιαιτερότητα του έγκειται στην απομακρυσμένη θέση του από τη βιομηχανική ζώνη της Νέας Ιωνίας που χαρακτηριστικά αποκαλούνταν μικρό «Μάντσεστερ» με πλειάδα εργοστασίων και εργατικών κατοικιών που φιλοξένησαν τους Πρόσφυγες. Τα λίγα εργοστάσια των Πατησίων αποτελούσαν ένα δεύτερο περιορισμένο πόλο βιομηχανικής ανάπτυξης που εκμεταλλεύτηκαν τις ευνοϊκές γεωγραφικές συνθήκες που ίσχυαν τότε στην περιοχή. Από αρχιτεκτονικής απόψεως η όλη εξέλιξη των κτηρίων του εργοστασίου εκτός από τον καταμερισμό της εργασίας μαρτυρεί και την εξέλιξη της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής. Από τους ιστορικούς ρυθμούς του 19ου αιώνα, περνάμε στις νέες κατασκευές με τις πριονωτές στέγες με τα μεγάλα τους ανοίγματα , αλλά και στις μεταγενέστερες από οπλισμένο σκυρόδεμα και πλίνθους.

Σήμερα το οικόπεδο της Εριουργίας αποτελεί ένα μεγάλο αστικό κενό. Η μία του πλευρά τοποθετημένη στις ράγες του τραίνου και οι υπόλοιπες περιτριγυρισμένες από πολυκατοικίες. Η κατάσταση των κτηρίων του οικοπέδου ποικίλλει. Η κατάσταση του φέροντος οργανισμού του υφαντηρίου - κτηρίου διατηρητέου- είναι πολύ καλή όμως η παρατεταμένη φάση ερημοποίησης έχει επίπτωση στα στοιχεία πλήρωσής του. Περιορισμένο κομμάτι του ισογείου λειτουργεί σαν αποθήκη. Το πρώτο χρονικά εργοστάσιο με τη διατηρητέα πρόσοψη, χρησιμοποιείται μερικώς ως ξυλουργείο όμως η κατάσταση των ζευκτών και η αντικατάσταση κομματιών της στέγης με λαμαρίνες υποδηλώνουν μία προβληματική κατάσταση. Τα κτήρια επί της οδού της Αγ. Αντωνίου βρίσκονται σε μέτρια κατάσταση και είναι εγκαταλειμμένα, ενώ πριν μερικά χρόνια είχε καταρρεύσει η στέγη σε ένα από αυτά. Το κτήριο του μηχανοστασίου βρίσκεται σε καλή κατάσταση και δεν φιλοξενεί κάποια χρήση. Οι εναπομείναντες αποθηκευτικοί χώροι βρίσκονται σε καλή κατάσταση πέρα κάποιων αυτοσχέδιων μικρών κατασκευών από ευτελή υλικά που σαφώς δεν σχετίζονται με την παλιά λειτουργία του εργοστασίου. Στους ελεύθερους χώρους του οικοπέδου πέρα από την παρέμβαση του Ο.Σ.Κ. με τη δημιουργία γηπέδου μπάσκετ και πάρκου που δεν είναι προσβάσιμα από το εργοστάσιο, υπάρχει ένας γυμνός φέρων οργανισμός που είναι τοποθετημένος στη θέση της παλιάς προέκτασης του εργοστασίου που κάηκε το 1950 και επιτρέπει το κρέμασμα πανιών για την προστασία των αυτοκίνητων του παρκινγκ. Επιπλέον άναρχη φύτευση καλύπτει σε πολλά σημεία τον υπαίθριο χώρο.

Η ύπαρξη χώρων πρασίνου αλλά και η έλλειψη εκπαιδευτικών και πολιτιστικών υποδομών της περιοχής, κάνουν αναγκαία την επανάχρηση του εργοστασίου ως βιομηχανικού πάρκου που θα εξυπηρετήσει τις προαναφερθείσες ανλαγκες σε τοπική ή υπερτοπική κλίμακα. Η δεσπόζουσα επιμήκης μορφή του παλιού υφαντηρίου και τα υπόλοιπα κτήρια προσφέρουν πλειάδα αρχιτεκτονικών επιλογών με την ταυτόχρονη ανάδειξη τους ως κατασκευές του βιομηχανικού παρελθόντος του τόπου μας.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

• Kωνσταντίνα Δεμίρη, «Τα ελληνικά κλωστοϋφαντουργεία», ΕΤΒΑ, 1991

• Ελένη Μαϊστρου, Όλγα Βογιατζόγλου, Έφη Καραθανάση, Μαρία Καρατζίδου, «Η βιομηχανική κληρονομιά της Νέας Ιωνίας», ΕΤΒΑ, 2002

• Επιστημονικό Συμπόσιο, «Ο ξεριζωμός και η άλλη πατρίδα - Οι προσφυγουπόλεις στην Ελλάδα», Σχολή Μωραϊτη, 1999

Το άρθρο συντάχθηκε με αφορμή τη διπλωματική εργασία στην Aρχιτεκτονική Σχολή του Ε.Μ.Π., «Πειραματικό Εκπαιδευτικό κέντρο στο εργοστάσιο της Ελληνικής Εριουργίας» που πραγματοποιήθηκε από τον υπογράφοντα και την Κωννσταντίνα Σταμπούλογλου.

nistam@hotmail.com

MONUMENTA

Από Palmografos.com: Palmografos.com - Το εργοστάσιο της Ελληνικής Εριουργίας στα Πατήσια